O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Heliotropium bucharicumB.Fedtsch.

Buxoro xazorangguli · Гелиотроп бухарский

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Boraginaceae
Tartib · Order
Boraginales
Turkum · Genus
Heliotropium
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Buxoro xazorangguli
Ruscha nomi · Russian name
Гелиотроп бухарский
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
bir yillik o‘t (annual herb)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
foydalanilmaydi (not used, per source)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
EN Yo‘qolib ketish xavfi ostida · Endangered
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Izv. Glavn. Bot. Sada R.S.F.S.R. 15: 1 (1915)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 8-tom, 95-bet (vol. 8, p. 95)
Yashash joylari · Habitat
Xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, daryoning qirg‘oqi
Outcrops of variegated rocks, fine-earth, gravelly, stony slopes, bank of river
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Past tog‘lar
Low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–sentabr
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Sep
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Pomir-Oloy (janubi-g‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari)
Pamir-Alai (southwestern spurs of Hissar range)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Janubi-g‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari
Southwestern spurs of Hissar range
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Bir yillik o‘t 20–50 cm balandlikda, poya to‘g‘ri, novdalar oddiy yoki ozgina chetga og‘gan, mustahkam, zich qisqa oqish qattiq tukchali. Barglar qisqa barg bandilarda yoki bandsiz; plastinka yosh holatda deyarli o‘ralgan oq шерстьda, keyinroq chetida uzun oq-yung‘simon tukli, yuzada yumshoq tukli, yumaloq-tuxumsimon, yirik, 3–5 cm uzunlikda va deyarli shunchalik ham keng, o‘tmaslashgan, bo‘rtib turuvchili pastdan tomirlar, asosida yumaloq yoki biroz yurak shaklli. Burama to‘pgullar juft yoki 3–4, zich, bir tomonlama, ikki qatorlida, 2–6 cm uzunlikda, mevalaganda cho‘zilgan, oq-yung‘simon tukli. Kosacha oq-namatsimon tukli, qoluvchi, 3 mm uzunlikda deyarli chiziqsimon o‘tmas bo‘lakchalar. Gultoj sariq, uning nay 6–8 mm uzunlikda, tashqarida uzun tukli, ichkaridan chang xaltachasilardan tomoqgacha bir tekis va zich joylashganli tuklarning noaniq bo‘ylama qatorlarida; gultoj yaprog‘i kichik, deyarli tik cho‘ziq o‘tmas bo‘lakchalar, uzunlik ular 0.5 mm. Ustuncha qisqa, tuksiz, tumshuqcha ustunchadan 2–3 marta uzunroq, konussimon-bigizsimon. Yong‘oqchalar cho‘ziq, silliq, tuksiz, 1.5 mm uzunlikda.
Annual 20–50 cm tall, stem straight, shoots simple or a little spreading, strong, densely covered with short whitish rigid down. Leaves on short petioles or sessile; blade in young state almost enveloped in white шерсть, later along the margin long white-woolly, along surface downy, roundish-ovate, large, 3–5 cm long and almost so also broad, blunted, with prominent below veins, at the base rounded or slightly cordate. Helicoid cymes paired or along 3–4, dense, one-sided, two-ranked, 2–6 cm long, in fruit elongated, white-woolly. Calyx white-felted, persisting, 3 mm long with almost linear obtuse lobules. Corolla yellow, its tube 6–8 mm long, outside hairy, inside from anthers up to throat evenly and densely covered with situated in indistinct longitudinal rows of hairs; limb small, with almost erect oblong obtuse lobules, length which 0.5 mm. Style short, glabrous, stigma 2–3 times longer than the style, conical-awl-shaped. Nutlets oblong, smooth, glabrous, 1.5 mm long.
Asl matn (ruscha) · Russian originalОднолетник 20–50 см выс., стебель прямой, побеги простые или немного отклоненные, крепкие, густо покрытые коротким беловатым жестким пушком. Листья на коротких черешках или сидячие; пластинка в молодом состоянии почти окутанная в белую шерсть, позднее по краю длинно белошерстистая, по поверхности пушистая, округло-яйцевидная, крупная, 3–5 см дл. и почти столь же широкая, притупленная, с выдающимися снизу жилками, при основании округлая или слегка сердцевидная. Завитки парные или по 3–4, густые, односторонние, двурядные, 2–6 см дл., при плодах удлиненные, белошерстистые. Чашечка беловойлочная, остающаяся, 3 мм дл. с почти линейными тупыми дольками. Венчик желтый, его трубка 6–8 мм дл., снаружи волосистая, изнутри от пыльников до зева равномерно и густо покрытая расположенными в неясные продольные ряды волосками; отгиб маленький, с почти прямостоячими продолговатыми тупыми дольками, длина которых 0.5 мм. Столбик короткий, голый, рыльце в 2–3 раза длиннее столбика, конически-шиловидное. Эремы продолговатые, гладкие, голые, 1.5 мм дл.

«Флора Узбекистана», 4-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 4 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Heliotropium turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (26)