O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula canescens(Ledeb.) Ledeb.

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Fl. Ross. 2: 302 (1844)
bazionim · basionym: Peucedanum canescens Ledeb., Fl. Altaic. 1: 307 (1829)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 306-bet (vol. 7, p. 306)
Yashash joylari · Habitat
Gilli, qumoq tuproqli va tekislikning sho‘rtobli tuproqlarida, taqirsimon sho‘rxoklarda, shag‘alli tog‘ etagilarda, yonbag‘irlar va yassi tepalarning cho‘qqilari, сухнм vodiylarda, bo‘r va xilma-xil rangli yuzaga chiqishlarda, oq-shuvoqzorlarda, shuvoq-izen, izen, sho‘ra, боялычево-карагановых assotsiatsiyalar
On clayey, sandy-loam and saline-alkaline soils of plain, along takyr-like solonchaks, on gravelly piedmont aprons, slopes and flat summits of hills, along сухнм valleys, on chalk and variegated outcrops, in white-wormwood steppes, wormwood-anabasis, anabasis, saltwort, боялычево-карагановых associations
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Turg‘ay botiqi, Qozog‘iston past tepaliklari, Kaspiyoldi cho‘llari, Emba yassi tog‘liki, Orolbo‘yi cho‘llari, Sirdari daryosining vodiyi, Betpaq-Dala, Chu daryosining quyi oqimi va Sarisuv, Muyuikum, Balxashbo‘yi cho‘llari, Ustyurt, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari va Qoratog‘)
Zaisan basin, Turgai depression, Kazakhstan small hills, Pre-Caspian deserts, Emba plateau, Aral deserts, valley of river Syrdari, Betpak-Dala, lower reaches of river Chu and Sarysu, Muyuikum, Balkhash deserts, Ustyurt, Tian Shan (Chu-Ili mountains and Karatau)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik tukli monokarplar 20–45 cm balandlikda. Ildizlar silindrsimon; kaudekslar butun, tolasimonli, tolali va qattiq qurigan ildiz oldi barglarning qoldiqlari. Poyalar yakka, kamdan-kam 2da, asosida 2.5–4 mm diametrda, zich, ingichka, egri, pastki qismida qisqa tukli, yuqori qismida tuksiz, o‘rtadan yoki pastda qalqonsimon shoxlanuvchi; shoxlar pastki navbatma-navbat, yuqorigi qarama-qarshi. Barglar yumshoq, erta so‘liydigan, ikkala tomon kulrang tukli; ildiz oldi qisqa barg bandilarda; barg plastinka 9–18 cm uzunlikda, 7–17 cm kenglikda, shakli uchburchak, uch marta patsimon kesilgan; bazal birlamchi segmentlar bandchalar 2.5–7 cm uzunlikda; uchki segmentlar 7–10 mm uzunlikda, patsimon kesilgan, bo‘lakchalar 3–4 mm uzunlikdali, 0.8–2 mm kenglikda, cho‘ziq-nashtarsimon yoki tuxumsimon, kesikli yoki tishli; tishlar uchburchak, o‘tkir; poya kichraygan plastinkalarli, cho‘ziq-nashtarsimon, o‘tsimon barg qinilarli. Soyabonlar turli: markaziy 2–8 (kamdan-kam 12gacha) -nurli, 3–6 cm kenglikda; nurlar 1.5–2 cm uzunlikda, deyarli teng; yon soyabonlar qarama-qarshi; kichik soyabonlar 1–1.8 cm diametrda, 10 gulli, kichik o‘ramlarli 5–10 chiziqsimon-nashtarsimon, tor, tuksiz, pardasimon bargchalardan; gul bandilar taxminan teng, 3–4.5 mm uzunlikda, tuksiz, ingichka. Kosacha tishlari sezilmas. Gulbarglar tuxumsimon, oqish-sariq, tuksiz, qisqa, qayrilganli ichkariga uch. Stilopodiy yopishgan-konussimon, ko‘tarilgan chetlarli; ustuncha shoxilar 1–1.5 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar tuksiz, kuchli siqilgan orqali, shakli cho‘ziq-elliptik, 8–14 mm uzunlikda, 3.5–6 mm kenglikda. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra qisqa-kilsimon, chetki tor-qanotsimon, oqish, 3 o‘tkazuvchi dastalarli. Sekretor kanalchalar egatlarda yakka, keng, komissural tomonda tor, soni 2. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial hairy monocarps 20–45 cm tall. Roots cylindrical; caudices entire, covered with fibrous, fibrous and hard remains of dead basal leaves. Stems solitary, more rarely along 2, at the base 2.5–4 mm in diameter, dense, thin, curved, in the lower part shortly hairy, in the upper part glabrous, from middle or below corymbose branching; branches lower alternate, upper opposite. Leaves soft, early withering, with both side greyish hairy; basal on short petioles; leaf blade 9–18 cm long, 7–17 cm wide, in outline triangular, three times pinnatisect; basal primary segments on petiolules 2.5–7 cm long; terminal segments 7–10 mm long, pinnatisect, with lobules 3–4 mm long, 0.8–2 mm wide, oblong-lanceolate or ovate, incised or toothed; teeth triangular, acute; cauline with reduced blades, with oblong-lanceolate, herbaceous sheaths. Umbels different: central 2–8 (more rarely up to 12) -ray, 3–6 cm wide; rays 1.5–2 cm long, almost equal; lateral umbels opposite; umbellules 1–1.8 cm in diameter, 10-flowered, with involucels from 5–10 linear-lanceolate, narrow, glabrous, membranous leaflets; pedicels approximately equal, 3–4.5 mm long, glabrous, thin. Calyx teeth inconspicuous. Petals ovate, pale-yellow, glabrous, with short, recurved inward apex. Stylopodium appressed-conical, with raised margins; style branches 1–1.5 mm long, reflexed. Fruits glabrous, strongly compressed with back, in outline oblong-elliptic, 8–14 mm long, 3.5–6 mm wide. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib short-keel-like, marginal narrow-wing-like, whitish, with 3 conducting fascicles. Secretory canals in grooves solitary, broad, on commissural side narrow, numbering 2. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние опушенные монокарпики 20–45 см выс. Корни цилиндрические; каудексы цельные, покрытые мочаловидными, волокнистыми и твердыми остатками отмерших прикорневых листьев. Стебли одиночные, реже по 2, при основании 2.5–4 мм в диам., плотные, тонкие, искривленные, в нижней части коротко опушенные, в верхней части голые, от середины или ниже щитковидно ветвящиеся; ветви нижние очередные, верхние супротивные. Листья мягкие, рано увядающие, с обеих сторон серовато опушенные; прикорневые на коротких черешках; листовые пластинки 9–18 см дл., 7–17 см шир., в очертании треугольные, трижды перисторассеченные; базальные первичные сегменты на черешочках 2.5–7 см дл.; конечные сегменты 7–10 мм дл., перисторассеченные, с дольками 3–4 мм дл., 0.8–2 мм шир., продолговато-ланцетовидными или яйцевидными, надрезанными или зубчатыми; зубцы треугольные, острые; стеблевые с уменьшенными пластинками, с продолговато-ланцетовидными, травянистыми влагалищами. Зонтики разные: центральные 2–8(реже до 12)-лучевые, 3–6 см шир.; лучи 1.5–2 см дл., почти равные; боковые зонтики супротивные; зонтички 1–1.8 см в диам., 10-цветковые, с оберточками из 5–10 линейно-ланцетовидных, узких, голых, перепончатых листочков; цветоножки приблизительно равные, 3–4.5 мм дл., голые, тонкие. Зубцы чашечки незаметные. Лепестки яйцевидные, бледно-желтые, голые, с короткой, загнутой внутрь верхушкой. Подстолбия прижато-конические, с приподнятыми краями; стилодии 1–1.5 мм дл., отогнутые. Плоды голые, сильно сжатые со спинки, в очертании продолговато-эллиптические, 8–14 мм дл., 3.5–6 мм шир. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра короткокилевидные, краевые узкокрыловидные, беловатые, с 3 проводящими пучками. Секреторные канальцы в ложбинках одиночные, широкие, на комиссуральной стороне узкие, в числе 2. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)