O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula dubjanskyiKorovin

Dubyanskiy kovragi · Ферула Дубянского

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Dubyanskiy kovragi
Ruscha nomi · Russian name
Ферула Дубянского
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), yem-xashakbop (forage), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Ferula dshaudshamyr
Birinchi chop etilgan · First published
Byull. Sredne-Aziatsk. Gosud. Univ. 20: 196 (1935)
bazionim · basionym: Dorema songoricum Kar. & Kir., Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 15: 365 (1842)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 289-bet (vol. 7, p. 289)
Yashash joylari · Habitat
Qumli cho‘llar, chinklar
Sandy deserts, chinks (escarpments)
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Turg‘ay botiqi, Qozog‘iston past tepaliklari, Kaspiyoldi cho‘llari, Sirdari daryosining vodiyi, Betpaqdala, Mo‘yinqum, Balxashbo‘yi cho‘llari, daryoning vodiyi yoki, Ustyurt, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari)
Turgai depression, Kazakhstan small hills, Pre-Caspian deserts, valley of river Syrdari, Betpakdala, Muyunkum, Balkhash deserts, valley of river or, Ustyurt, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Chu-Ili mountains)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik tukli monokarplar 40–100 cm balandlikda. Ildizlar tuganaksimon va urchuqsimon qalinlashgan, qisqargan; kaudekslar butun, o‘ralgan tolasimon qurigan barglarning qoldiqlari. Poyalar yakka, ingichka, asosida 4–10 mm diametrda, zich, yumaloq, to‘g‘ri, tuksiz, oqish-yashil, keyinchalik rangli binafsha gulda, o‘rta qismida shoxlanuvchi siyrak cho‘ziq ro‘vakda. Barglar yumshoq, yuqoridan tuksiz, pastdan kulrang zich qisqa yumshoq tuklardan; ildiz oldi недлинных barg bandilarda; barg plastinka 14–25 cm uzunlikda, 11–24 cm kenglikda, shakli uchburchak-tuxumsimon; segmentlar birinchi taxminan bandchalar 7 cm gacha uzunlikda, uch marta patsimon kesilgan, tuxumsimon bo‘laklar 4–5 mm uzunlikdali, o‘z navbatida patsimon bo‘lingan, burchakli-tishli bo‘lakchalarli; poya deyarli nashtarsimon, charmsimon, yopishgangacha barg qinining poyasiga qisqargan, qisqa yo‘qoladigan tuklanishli. Soyabonlar пронзенные, joylashgan bir-biri boshqa ustida, 1–4 qisqa nurlar 2 cm gacha uzunlikdali; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar mevalaganda 1.5–2 cm diametrda, 15 gulli; gul bandilar qisqa, 2–3 mm uzunlikda. Kosacha tishlarsiz. Gulbarglar qo‘ng‘iroq, tuxumsimon, 0.7 mm uzunlikda, elliptik. Stilopodiy yassilangan, ko‘tarilgan chetli; ustuncha shoxilar 1.7 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar tuksiz, yassi, 6–8 mm uzunlikda, 4.5–5.5 mm kenglikda, shakli elliptik. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ipsimon, chetki tor-qanotsimon, 4–5 o‘tkazuvchi dastalarli. Мезокарпическая parenxima 1–2 слойная, tez деформированная; gipendokarp bir qatlamdan zaif yog‘ochlashgan hujayralar, ba’zan прерывающийся. Sekretor kanalchalar egatlarda yakka, komissural tomonda 2da. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial hairy monocarps 40–100 cm tall. Roots tuberous and fusiform thickened, shortened; caudices entire, enveloped fibrous remains of dead leaves. Stems solitary, thin, at the base 4–10 mm in diameter, dense, rounded, straight, glabrous, pale-green, later coloured in violet flower, in the middle part branching in sparse oblong panicle. Leaves soft, above glabrous, below greyish from dense short soft hairs; basal on недлинных petioles; leaf blade 14–25 cm long, 11–24 cm wide, in outline triangular-ovate; segments of first about on petiolules up to 7 cm long, three times pinnatisect, with ovate lobes 4–5 mm long, in turn pinnatipartite, with angular-toothed lobules; cauline almost reduced up to lanceolate, leathery, appressed to stem of sheath, covered with short wearing off pubescence. Umbels пронзенные, situated each other above other, with 1–4 short rays up to 2 cm long; involucre absent; umbellules in fruit 1.5–2 cm in diameter, 15-flowered; pedicels short, 2–3 mm long. Calyx without teeth. Petals brownish, ovate, 0.7 mm long, elliptic. Stylopodium flattened, with raised margin; style branches 1.7 mm long, reflexed. Fruits glabrous, flat, 6–8 mm long, 4.5–5.5 mm wide, in outline elliptic. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib filiform, marginal narrow-wing-like, with 4–5 conducting fascicles. Мезокарпическая parenchyma 1–2-слойная, often деформированная; hypendocarp from one layer weakly lignified cells, sometimes прерывающийся. Secretory canals in grooves solitary, on commissural side along 2. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние опушенные монокарпики 40–100 см выс. Корни клубневидно и веретеновидно утолщенные, укороченные; каудексы цельные, окутанные мочаловидными остатками отмерших листьев. Стебли одиночные, тонкие, при основании 4–10 мм в диам., плотные, округлые, прямые, голые, бледно-зеленые, впоследствии окрашены в фиолетовый цвет, в средней части ветвящиеся в редкую продолговатую метелку. Листья мягкие, сверху голые, снизу сероватые от густых коротких мягких волосков; прикорневые на недлинных черешках; листовые пластинки 14–25 см дл., 11–24 см шир., в очертании треугольно-яйцевидные; сегменты первого порядка на черешочках до 7 см дл., трижды перисторассеченные, с яйцевидными долями 4–5 мм дл., в свою очередь перистораздельными, с угловато-зубчатыми дольками; стеблевые почти сведены до ланцетовидных, кожистых, прижатых к стеблю влагалищ, покрытых коротким стирающимся опушением. Зонтики пронзенные, расположенные друг над другом, с 1–4 короткими лучами до 2 см дл.; обертки отсутствуют; зонтички при плодах 1.5–2 см в диам., 15-цветковые; цветоножки короткие, 2–3 мм дл. Чашечки без зубцов. Лепестки буроватые, яйцевидные, 0.7 мм дл., эллиптические. Подстолбия уплощенные, с приподнятым краем; стилодии 1.7 мм дл., отогнутые. Плоды голые, плоские, 6–8 мм дл., 4.5–5.5 мм шир., в очертании эллиптические. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра нитевидные, краевые узкокрыловидные, с 4–5 проводящими пучками. Мезокарпическая паренхима 1–2-слойная, часто деформированная; гипэндокарп из одного слоя слабо лигнифицированных клеток, иногда прерывающийся. Секреторные канальцы в ложбинках одиночные, на комиссуральной стороне по 2. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)