O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula diversivittataRegel & Schmalh.

Kovrak · Ферула разноканальцевая

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Kovrak
Ruscha nomi · Russian name
Ферула разноканальцевая
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Imp. S.-Peterburgsk. Bot. Sada 5: 593 (1877)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 286-bet (vol. 7, p. 286)
Yashash joylari · Habitat
Lyossli, mayda tuproqli yonbag‘irlar, quruq o‘zan
Loess, fine-earth slopes, dry watercourse bed
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar
Foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyul–avgust
Flowering May–Jun, fruiting Jul–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Toshkent atrofidagi cho‘li, Qizilqum: qoldiq tepaliklar, Tyan-Shan (tizma Chotqol, Qurama, Qirg‘iz Olatov: chetki g‘arbiy uch), Pomir-Oloy (tizma Zarafshon, Nurota tizmasi, Hisor: shimoli-g‘arbiy tog‘ oldilar), Kopetdog‘, Badxiz (Gyaz-gyadik tizmasi)
Tashkent chul, Kyzylkum: residual hills, Tian Shan (range Chatkal, Kurama, Kyrgyz Alatau: outermost western tip), Pamir-Alai (range Zarafshan, Nuratau, Hissar: northwestern foothills), Kopet Dag, Badkhyz (range Gyaz-gyadyk)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik, deyarli tuksiz monokarplar 100–180 cm balandlikda. Ildizlar vertikal, asosida qalinlashgan, shoxlangan; kaudekslar butun, qurigan barglarning tolali qoldiqlarili. Poyalar yakka, yo‘g‘on, asosida 2–5 cm diametrda, zich, shishgan bo‘g‘imlarda, tuksiz; yon shoxlar navbatma-navbat, qarama-qarshi va halqali. Ildiz oldi barglar yirik, 23–35(70) cm uzunlikda, 20–28(40) cm kenglikda, shakli tuxumsimon, ikki marta-uch marta patsimon kesilgan, yuqoridan tuksiz, pastdan tomirlari bo‘ylab zaif tukli; bazal birlamchi segmentlar bandchalar 3–4 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar 3–13 cm uzunlikda, 1.5–4.5 cm kenglikda, keng-ovaldan nashtarsimongacha, asosida bir-yon pastga tushuvchi, uchida yumaloq, chetida odatda o‘tmas-to‘lqinsimon tishli; poya uchburchak yassi barg qinilar va kichraygan plastinkalarli. Umumiy to‘pgul qalqonsimon, yarim sharsimon; markaziy soyabonlar bandsiz yoki juda qisqa bandlar, vaqtida gullash 4.5–6, mevalaganda 9–10 cm gacha diametrda, 9–30 nurli; yon soni 1–3, uzun bandlarda, diametrdan kichikroq, 9–15 nurli, o‘ramlarsiz; kichik soyabonlar gullar 1.5da, mevalaganda 3 cm diametrda, 10–20 gulli; kichik o‘ramlar 3–7 tuxumsimon yoki nashtarsimon oq-pardasimon qisqa bargchalardan. Kosacha tishlari uchburchak, pardasimon; gulbarglar sariq, tuksiz, 1 mm gacha uzunlikda, shakli tuxumsimon, o‘yiq, uzun, qayrilganli ichkariga uch. Stilopodiy yassi, bo‘lakli, ko‘tarilgan to‘lqinsimon chetli; ustuncha shoxilar 2 mm gacha uzunlikda, qayrilgan mericarplarning orqa tomonida. Mevalar tuksiz, yassi, 10–18 mm uzunlikda, 6–12 mm kenglikda, shakli oval, zaif yaqqol qisqa-kilsimon orqa va keng chetki qirralar. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Ekzokarpning hujayralari kuchli cho‘zilgan тангентальном yo‘nalganda; gipendokarp tor hujayralarning 2–3 qatorlaridan zaif yog‘ochlanuvchi po‘stlar, 2 / 3da chetki qirrada kirib boradi. O‘tkazuvchi dastalar o‘ralgan ingichka-devor parenximaning orqa qirralarida. Egatli sekretor kanalchalar yakka, keng, siqilgan дорзовентральном yo‘nalganda; komissural tomon 6da (kamdan-kam 4) yanada узкопросветных kanalchalar; orqa va chetki qirralarda o‘tkazuvchi dasta ustida yirik sekretor kanalchalar. Endosperm komissural tomonlarli yassi. 2 n = 22.
Perennial, almost glabrous monocarps 100–180 cm tall. Roots vertical, at the base thickened, branched; caudices entire, covered with fibrous remains of dead leaves. Stems solitary, thick, at the base 2–5 cm in diameter, dense, inflated in nodes, glabrous; lateral branches alternate, opposite and whorled. Basal leaves large, 23–35(70) cm long, 20–28(40) cm wide, in outline ovate, twice-three times pinnatisect, above glabrous, below along the veins weakly hairy; basal primary segments on petiolules 3–4 cm long; terminal lobes 3–13 cm long, 1.5–4.5 cm wide, from broad-oval up to lanceolate, at the base one-side decurrent, at the apex rounded, along the margin usually bluntly-crenate; cauline with triangular flat sheaths and reduced blades. Common inflorescence corymbose, hemispherical; central umbels sessile or on very short stalks, during flowering 4.5–6, in fruit up to 9–10 cm in diameter, 9–30-ray; lateral numbering 1–3, on long stalks, smaller than the diameter, 9–15-ray, without involucres; umbellules at flowers 1.5, in fruit 3 cm in diameter, 10–20-flowered; involucels from 3–7 ovate or lanceolate white-membranous short leaflets. Calyx teeth triangular, membranous; petals yellow, glabrous, up to 1 mm long, in outline ovate, emarginate, with long, recurved inward apex. Stylopodium flat, lobed, with raised wavy margin; style branches up to 2 mm long, reflexed on dorsal side of mericarps. Fruits glabrous, flat, 10–18 mm long, 6–12 mm wide, in outline oval, with weakly pronounced short-keel-like dorsal and broad marginal ribs. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Cells of exocarp strongly elongated in тангентальном directed; hypendocarp from 2–3 rows of narrow cells with weakly becoming woody tunics, extends on 2 / 3 in marginal rib. Conducting fascicles in dorsal ribs surrounded thinly-wall parenchyma. Hollow secretory canals solitary, broad, compressed in дорзовентральном directed; on commissural side 6 (more rarely 4) more узкопросветных canals; in dorsal and marginal ribs above conducting fascicle large secretory canals. Endosperm with commissural sides flat. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние, почти голые монокарпики 100–180 см выс. Корни вертикальные, при основании утолщенные, ветвистые; каудексы цельные, покрытые волокнистыми остатками отмерших листьев. Стебли одиночные, толстые, при основании 2–5 см в диам., плотные, вздутые в узлах, голые; боковые ветви очередные, супротивные и мутовчатые. Прикорневые листья крупные, 23–35(70) см дл., 20–28(40) см шир., в очертании яйцевидные, дважды-трижды перисторассеченные, сверху голые, снизу по жилкам слабо опушенные; базальные первичные сегменты на черешочках 3–4 см дл.; конечные доли 3–13 см дл., 1.5–4.5 см шир., от широкоовальных до ланцетных, у основания однобоко низбегающие, на верхушке округлые, по краю обычно тупогородчатые; стеблевые с треугольными плоскими влагалищами и уменьшенными пластинками. Общее соцветие щитковидное, полусферическое; центральные зонтики сидячие или на очень коротких ножках, во время цветения 4.5–6, при плодах до 9–10 см в диам., 9–30-лучевые; боковые в числе 1–3, на длинных ножках, меньшего диаметра, 9–15-лучевые, без оберток; зонтички при цветках 1.5, при плодах 3 см в диам., 10–20-цветковые; оберточки из 3–7 яйцевидных или ланцетных белопленчатых коротких листочков. Зубцы чашечки треугольные, пленчатые; лепестки желтые, голые, до 1 мм дл., в очертании яйцевидные, выемчатые, с длинной, загнутой внутрь верхушкой. Подстолбия плоские, лопастные, с приподнятым волнистым краем; стилодии до 2 мм дл., отогнутые на спинную сторону мерикарпиев. Плоды голые, плоские, 10–18 мм дл., 6–12 мм шир., в очертании овальные, со слабо выраженными короткокилевидными спинными и широкими краевыми ребрами. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Клетки экзокарпа сильно вытянутые в тангентальном направлении; гипэндокарп из 2–3 рядов узких клеток со слабо одревесневающими оболочками, заходит на 2 /3 в краевые ребра. Проводящие пучки в спинных ребрах окружены тонкостенной паренхимой. Ложбиночные секреторные канальцы одиночные, широкие, сжатые в дорзовентральном направлении; на комиссуральной стороне 6 (реже 4) более узкопросветных канальцев; в спинных и краевых ребрах над проводящим пучком крупные секреторные канальцы. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)