O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula lehmanniiBoiss.

Lemann kovragi · Ферула Леманна

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Lemann kovragi
Ruscha nomi · Russian name
Ферула Леманна
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Fl. Orient. 2: 992 (1872)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 305-bet (vol. 7, p. 305)
Yashash joylari · Habitat
Qumli, gilli, shag‘alli cho‘llar, xilma-xil rangli yuzaga chiqish, sho‘rtoblar, taqirlar, sho‘r ko‘lning qirg‘oqi, chinklar
Sandy, clayey, gravelly deserts, variegated outcrop, solonetzes, takyrs, bank of salty lake, chinks (escarpments)
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik
Plain
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Turg‘ay botiqi, Qozog‘iston past tepaliklari, Betpaqdala, Mo‘yinqum, Orolbo‘yi cho‘li, Mang‘ishloq, Sirdari daryosining vodiyi (quyi oqim), Qizilqum (shimoliy qism), Ustyurt
Turgai depression, Kazakhstan small hills, Betpakdala, Muyunkum, Aral desert, Mangyshlak, valley of river Syrdari (lower reaches), Kyzylkum (northern part), Ustyurt
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik tukli monokarplar 0.5–1 m balandlikda. Ildizlar vertikal, qora, ozgina do‘ngchali, shoxlanuvchi; kaudekslar butun, barg qinining tolali qoldiqlarili va qurigan barglarning barg bandilari. Poyalar yakka, ingichka, 0.7–1.5 cm diametrda asosida, zich, tuksiz, kesimda yumaloq, oq-yo‘l-yo‘l, o‘rtadan shoxlanuvchi siyrak ro‘vakda; shoxlar navbatma-navbat, yuqorigi bir nechtada birgalikda to‘plangan. Barglar kulrang-uzun tukli, ildiz oldi uchtalik kesilgan; barg plastinka 12–20 cm uzunlikda, 10–30 cm kenglikda, shakli romb shaklli; segmentlar birinchi taxminan bandchalar 3 cm atrofida uzunlikda, ikki marta patsimon kesilgan; uchki bo‘laklar 7–15 mm uzunlikda, 3–10 mm kenglikda, elliptik yoki cho‘ziq-elliptik, qiltiq kesikli-tishli; poya kichraygan plastinkalarli yanada tor va uzun bo‘laklar va nashtarsimon barg qinilar. Soyabonlar turli: markaziy deyarli bandsiz, 8–11 nurli, 6–8 cm diametrda, nurlar 2–3 cm uzunlikda, deyarli teng, biroz qalinlashgan; yon ko‘pincha yakka, uzun qalinlashgan bandlarda; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 15 mm atrofida diametrda, 10 gulli, zich, kichik o‘ramlarsiz yoki kichik o‘ramlarli 1–2 to‘kiladigan bargchalardan. Gul bandilar 2–3 mm uzunlikda, ozgina qalinlashgan, siyrak joylashgan. Gulbarglar 2 mm uzunlikda, oqish-sariq, tuxumsimon, yassi, tashqarida uzun tukli. Stilopodiy yopishgan-konussimon, ko‘tarilgan chetli; ustuncha shoxilar 1.8–2 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar yassi, tuksiz, 7–13 mm uzunlikda, 4.5–7 mm kenglikda. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Mezokarp 2–3 слойный, hujayralardan kollenximali qalinlashishlar оболочекli. Orqa qirra ipsimon, chetki ancha keng, qanotsimon, 4–5 o‘tkazuvchi dastalarli. Sekretor kanalchalar egatlarda 5–6da, komissural tomonda 4–5da. Endosperm komissural tomonlarli yassi. 2 n = 22.
Perennial hairy monocarps 0.5–1 m tall. Roots vertical, black, a little tuberculate, branching; caudices entire, covered with fibrous remains of sheath and petioles of dead leaves. Stems solitary, thin, 0.7–1.5 cm in diameter at the base, dense, glabrous, in section rounded, white-striped, from middle branching in sparse panicle; branches alternate, upper gathered along several together. Leaves greyish-hairy, basal ternate dissected; leaf blade 12–20 cm long, 10–30 cm wide, in outline rhombic; segments of first about on petiolules about 3 cm long, twice pinnatisect; terminal lobes 7–15 mm long, 3–10 mm wide, elliptic or oblong-elliptic, awn incised-toothed; cauline with reduced blades from more narrow and long lobes and lanceolate sheaths. Umbels different: central almost sessile, 8–11-ray, 6–8 cm in diameter, rays 2–3 cm long, almost equal, slightly thickened; lateral more often solitary, on long thickened stalks; involucre absent; umbellules about 15 mm in diameter, 10-flowered, dense, without involucels or with involucels from 1–2 deciduous leaflets. Pedicels 2–3 mm long, a little thickened, spaced. Petals 2 mm long, pale-yellow, ovate, flat, outside hairy. Stylopodium appressed-conical, with raised margin; style branches 1.8–2 mm long, reflexed. Fruits flat, glabrous, 7–13 mm long, 4.5–7 mm wide. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Mesocarp 2–3-слойный, from cells with collenchymatous thickenings оболочек. Dorsal rib filiform, marginal rather broad, wing-like, with 4–5 conducting fascicles. Secretory canals in grooves along 5–6, on commissural side along 4–5. Endosperm with commissural sides flat. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние опушенные монокарпики 0.5–1 м выс. Корни вертикальные, черные, немного бугорчатые, ветвящиеся; каудексы цельные, покрытые волокнистыми остатками влагалищ и черешков отмерших листьев. Стебли одиночные, тонкие, 0.7–1.5 см в диам. при основании, плотные, голые, в сечении округлые, белополосатые, от середины ветвящиеся в редкую метелку; ветви очередные, верхние собраны по нескольку вместе. Листья серовато-волосистые, прикорневые тройчато рассеченные; листовые пластинки 12–20 см дл., 10–30 см шир., в очертании ромбические; сегменты первого порядка на черешочках около 3 см дл., дважды перисторассеченные; конечные доли 7–15 мм дл., 3–10 мм шир., эллиптические или продолговато-эллиптические, остро надрезанно-зубчатые; стеблевые с уменьшенными пластинками из более узких и длинных долей и ланцетовидными влагалищами. Зонтики разные: центральные почти сидячие, 8–11-лучевые, 6–8 см в диам., лучи 2–3 см дл., почти равные, слегка утолщенные; боковые чаще одиночные, на длинных утолщенных ножках; обертки отсутствуют; зонтички около 15 мм в диам., 10-цветковые, густые, без оберточек или с оберточками из 1–2 опадающих листочков. Цветоножки 2–3 мм дл., немного утолщенные, расставленные. Лепестки 2 мм дл., бледно-желтые, яйцевидные, плоские, снаружи волосистые. Подстолбия прижато-конические, с приподнятым краем; стилодии 1.8–2 мм дл., отогнутые. Плоды плоские, голые, 7–13 мм дл., 4.5 –7 мм шир. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Мезокарп 2–3-слойный, из клеток с колленхиматозными утолщениями оболочек. Спинные ребра нитевидные, краевые довольно широкие, крыловидные, с 4–5 проводящими пучками. Секреторные канальцы в ложбинках по 5–6, на комиссуральной стороне по 4–5. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)