O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula kelifiKorovin

Kelif kovragi · Ферула Келифа

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Kelif kovragi
Ruscha nomi · Russian name
Ферула Келифа
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Ill. Monogr. Ferula : 25 (1947)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 302-bet (vol. 7, p. 302)
Yashash joylari · Habitat
Gipsning yer yuziga chiqqan joylari, ohaktoshlar, xilma-xil rangli loy, qumtoshlar, tuzli jinslar
Outcrops of gypsum, limestones, variegated clay, sandstones, salt-bearing rocks
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar, o‘rta tog‘lar
Foothills, low mountains, mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi aprel–may, mevalashi may–iyun
Flowering Apr–May, fruiting May–Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Surxon-Sherobod vodiyi, Pomir-Oloy (Hisor tizmasi: xilma-xil rangli g‘arbiy tarmoqlarning past tog‘liklari va janubiy yonbag‘ir, Kuhitang: xilma-xil rangli tog‘ oldilar, Bobotog‘, Janubiy Tojiston past tog‘lari)
Surkhan-Sherabad valley, Pamir-Alai (Hissar range: variegated low mountains of western spurs and southern slope, Kugitang: variegated foothills, Babatag, foothills of southern Tajikistan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik monokarplar 30–50 cm balandlikda. Ildizlar vertikal, qalinlashgan, shoxlanuvchi; kaudekslar butun, qurigan barglarning tolali qoldiqlarili. Poyalar soni 1–3, ingichka, 10–11 mm diametrda asosida, zich, tuksiz, ba’zan qizg‘ish, yuqorida qalqonsimon shoxlanuvchi. Barglar kech so‘liydigan, oqish-yashil, 8–20 cm uzunlikda, 6–15 cm kenglikda, shakli romb shaklli, ikki marta patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar bandchalar 1–4 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar 4.5–25(40) mm uzunlikda, 3–12 mm kenglikda, elliptik yoki keng-elliptik, chetida butun yoki o‘yiq, asosida ponasimon, qisqa pastga tushuvchi, deyarli tuksiz yoki chetida qisqa-g‘adir-budir; poya kichraygan plastinkalar va cho‘ziq yoki nashtarsimon barg qinilarli. Soyabonlar turli: markaziy qisqa bandlarda, 6–10li (kamdan-kam kattaroq) nurlar, 5–6 cm diametrda, nurlar 2 cm atrofida uzunlikda, mevalaganda biroz qalinlashgan; yon soyabonlar 1–4; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 15–23 gulli, kichik o‘ramlarsiz; gul bandilar 2–3 mm uzunlikda, qalinlashgan. Kosacha tishlarsiz. Gulbarglar 2 mm uzunlikda, oqish-sariq, oval, o‘tkirlashgan, yassi, tukli. Stilopodiy kengaygan, yassi; ustuncha shoxilar 1.7–2 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar tuksiz, yassi, 6–7 mm uzunlikda, 4–4.2 mm kenglikda, shakli keng-oval. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ingichka, kam-sezilarli, chetki tor-qanotsimon. Sekretor kanalchalar ingichka, ko‘p sonli, tarqoq, komissural tomonda ba’zan неразличимы. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial monocarps 30–50 cm tall. Roots vertical, thickened, branching; caudices entire, covered with fibrous remains of dead leaves. Stems numbering 1–3, thin, 10–11 mm in diameter at the base, dense, glabrous, sometimes reddish, at the top corymbose branching. Leaves not soon withering, pale-green, 8–20 cm long, 6–15 cm wide, in outline rhombic, twice pinnatisect; primary segments on petiolules 1–4 cm long; terminal lobes 4.5–25(40) mm long, 3–12 mm wide, elliptic or broad-elliptic, along the margin entire or emarginate, at the base cuneate, shortly decurrent, almost glabrous or along the margin short-scabrous; cauline with reduced blades and oblong or lanceolate sheaths. Umbels different: central on short stalks, with 6–10 (more rarely larger) rays, 5–6 cm in diameter, rays about 2 cm long, in fruit slightly thickened; lateral umbels 1–4; involucre absent; umbellules 15–23-flowered, without involucels; pedicels 2–3 mm long, thickened. Calyx without teeth. Petals 2 mm long, pale-yellow, oval, acute, flat, hairy. Stylopodium broadened, flat; style branches 1.7–2 mm long, reflexed. Fruits glabrous, flat, 6–7 mm long, 4–4.2 mm wide, in outline broad-oval. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib thin, few-conspicuous, marginal narrow-wing-like. Secretory canals thin, numerous, scattered, on commissural side sometimes неразличимы. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние монокарпики 30–50 см выс. Корни вертикальные, утолщенные, ветвящиеся; каудексы цельные, покрытые волокнистыми остатками отмерших листьев. Стебли в числе 1–3, тонкие, 10–11 мм в диам. при основании, плотные, голые, иногда красноватые, вверху щитковидно ветвящиеся. Листья нескоро увядающие, бледно-зеленые, 8–20 см дл., 6–15 см шир., в очертании ромбические, дважды перисторассеченные; первичные сегменты на черешочках 1–4 см дл.; конечные доли 4.5–25(40) мм дл., 3–12 мм шир., эллиптические или широкоэллиптические, по краю цельные или выемчатые, в основании клиновидные, коротко низбегающие, почти голые или по краю короткошероховатые; стеблевые с уменьшенными пластинками и продолговатыми или ланцетными влагалищами. Зонтики разные: центральные на коротких ножках, с 6–10 (реже больше) лучами, 5–6 см в диам., лучи около 2 см дл., при плодах слегка утолщенные; боковых зонтиков 1–4; обертки отсутствуют; зонтички 15–23-цветковые, без оберточек; цветоножки 2–3 мм дл., утолщенные. Чашечки без зубцов. Лепестки 2 мм дл., бледно-желтые, овальные, заостренные, плоские, опушенные. Подстолбия расширенные, плоские; стилодии 1.7–2 мм дл., отогнутые. Плоды голые, плоские, 6–7 мм дл., 4–4.2 мм шир., в очертании широкоовальные. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра тонкие, малозаметные, краевые узкокрыловидные. Секреторные канальцы тонкие, многочисленные, рассеянные, на комиссуральной стороне иногда неразличимы. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)