O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula namanganicaSennikov

Mayda mevali dorema · Дорема мелкоплодная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Mayda mevali dorema
Ruscha nomi · Russian name
Дорема мелкоплодная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
VU Zaif · Vulnerable
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Dorema microcarpum; Dorema namanganicum; Dorema microcarpum Korovin
Birinchi chop etilgan · First published
Checkl. Vasc. Pl. Tian-Shan : 449 (2021)
bazionim · basionym: Dorema microcarpum Korovin, Bot. Mater. Gerb. Inst. Bot. Zool. Akad. Nauk Uzbeksk. S.S.R. 8: 6 (1947)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 315-bet (vol. 7, p. 315) · Dorema microcarpum Korovin nomi bilan (treated as)
Yashash joylari · Habitat
Xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, mayda tuproqli, shag‘alli yonbag‘irlar, konglomeratlar, jamoa gipsofil o‘simlik qoplami, shiblyak
Outcrops of variegated rocks, fine-earth, gravelly slopes, conglomerates, community gypsophilous vegetation, shibliak
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tog‘ oldi, past tog‘lar
Foothills, low mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (tizma Farg‘ona, Chotqol: sharqiy qism, Atoynak, Karasu daryosining vodiyi, sathi. Toguz-toroo), Pomir-Oloy (tizma Oloy, g‘arbiyda Sox daryosining vodiyigacha)
Tian Shan (range Fergana, Chatkal: eastern part, Atoynak, valley of river Karasu, level. Toguz-toroo), Pamir-Alai (range Alai, on western up to valley of river Sokh)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Janubiy Chotqol tizmasining yonbag‘iri (Kukanbiya aholi punktisining atroflari va Namangan viloyatining Tergachisi), Oloy tizmasi (Shaximardan daryosining havzasi)
Southern slope of Chatkal range (environs of settlement Kukanbiya and Tergachi Namangan region), Alai range (basin of river Shakhimardan)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik monokarplar 80–200 cm balandlikda. Ildizlar o‘q, редьковидные, shoxlanuvchi. Poyalar 2–4 cm diametrda, yakka, to‘g‘ri, zich, asosida qurigan barglarning barg bandilarining tolali qoldiqlarili, bo‘g‘imlarda emas shishgan, ingichka-qirrali, biroz tukli, ko‘pincha qizg‘ish, o‘rta ro‘vaksimondan shoxlanuvchi, qiyshiq yuqoriga yo‘nalgan shoxlar. Ildiz oldi barglar kulrang-yashil, tukli; barg plastinka shakli keng uchburchak, 15–30 cm uzunlikda, 12–28 cm kenglikda, uch marta-to‘rt marta uchtalik kesilgan, birlamchi segmentlarli bandchalar 4–8 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar 5–15 mm uzunlikda, 3–10 mm kenglikda, tuxumsimon, yumaloqlangan, butun yoki bo‘lakli, qisqa pastga tushuvchi bandchalarda; poya barg bandilarsiz, kuchli reduksiyalangan plastinkalar, poyani o‘rab turuvchi, tuxumsimon yoki uchburchak, tukli, yopishganli barg qinilarning poyasiga. Oddiy soyabonlar birda yoki bir nechtada joylashgan, 5–10 gulli, qisqa неопушенных bandlar 3–10 mm gacha uzunlikda, o‘ramlarsiz yoki o‘ramlarli 2–3dan juda qisqa bargchalar; gul bandilar tuksiz, неутолщенные, 3–6 mm gacha uzunlikda. Kosacha tishlari mayda, zo‘rg‘a sezilarli. Gulbarglar sariq. Stilopodiy piyolasimon, chetida kengaygan; ustuncha shoxilar 1–1.5 mm uzunlikda, qayrilgan mericarplarning orqa tomonida. Tugunchak tuksiz. Mevalar tuksiz, 4–7 mm uzunlikda, 3–4 mm kenglikda, shakli oval yoki cho‘ziq, kuchli siqilgan orqali, zo‘rg‘a sezilarli, ipsimon orqa va tor-qanotsimon chetki qirralar. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Mezokarp ingichka, mayda неодревесневающих hujayralardan, qism ular kollenximali qalinlashish оболочек ega. Sekretor kanalchalar egatlarda yakka, ingichka, komissural tomonda 2da, kanalchalarning mevasining pishishida zo‘rg‘a sezilarli. Endosperm komissural tomonlarli yassi. 2 n = 22.
Perennial monocarps 80–200 cm tall. Roots tap, редьковидные, branching. Stems 2–4 cm in diameter, solitary, straight, dense, at the base covered with fibrous remains of petioles of dead leaves, in nodes not inflated, thinly-ribbed, slightly hairy, not infrequently reddish, from middle paniculate branching, with obliquely upward directed branches. Basal leaves greyish-green, hairy; leaf blade in outline broadly triangular, 15–30 cm long, 12–28 cm wide, three times-four times ternate dissected, with primary segments on petiolules 4–8 cm long; terminal lobes 5–15 mm long, 3–10 mm wide, ovate, rounded, entire or lobed, shortly decurrent on petiolules; cauline without petioles, with strongly reduced blades, with amplexicaul, ovate or triangular, hairy, appressed to stem of sheaths. Simple umbels arranged along one or along several, 5–10-flowered, on short неопушенных stalks up to 3–10 mm long, without involucres or with involucres from 2–3 very short leaflets; pedicels glabrous, неутолщенные, up to 3–6 mm long. Calyx teeth small, barely conspicuous. Petals yellow. Stylopodium bowl-like, along the margin broadened; style branches 1–1.5 mm long, reflexed on dorsal side of mericarps. Ovary glabrous. Fruits glabrous, 4–7 mm long, 3–4 mm wide, in outline oval or oblong, strongly compressed with back, with barely conspicuous, filiform dorsal and narrow-wing-like marginal ribs. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Mesocarp thin, from small неодревесневающих cells, part from which has collenchymatous thickening оболочек. Secretory canals in grooves solitary, thin, on commissural side along 2, at ripening of fruit of canals barely conspicuous. Endosperm with commissural sides flat. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние монокарпики 80–200 см выс. Корни стержневые, редьковидные, ветвящиеся. Стебли 2–4 см в диам., одиночные, прямые, плотные, в основании покрытые волокнистыми остатками черешков отмерших листьев, в узлах не вздутые, тонкоребристые, слегка опушенные, нередко красноватые, от середины метельчато ветвящиеся, с косо вверх направленными ветвями. Прикорневые листья серовато-зеленые, опушенные; листовые пластинки в очертании широкотреугольные, 15–30 см дл., 12–28 см шир., трижды-четырежды тройчато рассеченные, с первичными сегментами на черешочках 4–8 см дл.; конечные доли 5–15 мм дл., 3–10 мм шир., яйцевидные, закругленные, цельные или лопастные, коротко низбегающие на черешочки; стеблевые без черешков, с сильно редуцированными пластинками, со стеблеобъемлющими, яйцевидными или треугольными, опушенными, прижатыми к стеблю влагалищами. Простые зонтики расположены по одному или по нескольку, 5–10-цветковые, на коротких неопушенных ножках до 3–10 мм дл., без оберток или с обертками из 2–3 очень коротких листочков; цветоножки голые, неутолщенные, до 3–6 мм дл. Зубцы чашечки мелкие, едва заметные. Лепестки желтые. Подстолбия чашевидные, по краю расширенные; стилодии 1–1.5 мм дл., отогнутые на спинную сторону мерикарпиев. Завязи голые. Плоды голые, 4–7 мм дл., 3–4 мм шир., в очертании овальные или продолговатые, сильно сжатые со спинки, с едва заметными, нитевидными спинными и узкокрыловидными краевыми ребрами. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Мезокарп тонкий, из мелких неодревесневающих клеток, часть из которых имеет колленхиматозные утолщения оболочек. Секреторные канальцы в ложбинках одиночные, тонкие, на комиссуральной стороне по 2, при созревании плода канальцы едва заметны. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)