O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula nevskiiKorovin

Nevskiy kovragi · Ферула Невского

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Nevskiy kovragi
Ruscha nomi · Russian name
Ферула Невского
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Trudy Bot. Inst. Akad. Nauk S.S.S.R, Ser. 1, Fl. Sist. Vyssh. Rast. 4: 270 (1937)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 308-bet (vol. 7, p. 308)
Yashash joylari · Habitat
Toshloq, shag‘alli yonbag‘irlar, qoyalar, ko‘chkilar, archazorlar, butalarning chakalakzorlari
Stony, gravelly slopes, rocks, screes, juniper woodlands, thickets of shrubs
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar
Mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyun–iyul
Flowering May–Jun, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Pomir-Oloy (Kuhitang tizmasi, g‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari, Dari daryosining havzasi)
Pamir-Alai (range Kugitang, western spurs of Hissar range, basin of river Dari)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
G‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari, Kuhitang
Western spurs of Hissar range, Kugitang
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik, biroz tukli monokarplar 1 m atrofida balandlikda. Ildizlar vertikal, qalinlashgan; kaudekslar butun, qurigan barglarning tolasimon qoldiqlarili. Poyalar yakka, o‘rtadan yoki balandroq shoxlanuvchi ro‘vakda; shoxlar va qisman barglar o‘simlikning pishishi rangliga binafsha gulda. Barglar oqish-yashil, kech so‘liydigan, rahis va bandchalarda g‘adir-budir-uzun tukli; barg plastinka 16–27 cm uzunlikda, 13–22 cm kenglikda, shakli romb shaklli, 4–5 кратно patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar bandchalar 4–5 cm uzunlikda; uchki segmentlar oval, 2 cm uzunlikda, kesikli-o‘tkir tishli, asosida pastga tushuvchi. Soyabonlar turli: uchki deyarli bandsiz, 8–9(13) nurli, 12 cm gacha diametrda, yon 1–5da uzun bandlarda; va boshqa mevali; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 15 gulli, pishishga qalinlashgan bo‘g‘imli; kichik o‘ramlar bir nechta qog‘ozsimon to‘kiladigan bargchalardan. Kosacha qoluvchi uchburchak tishlarli. Gulbarglar sariq, 1 mm uzunlikda, oval-nashtarsimon, toraygan cho‘qqiga va qayrilgan ichkariga, o‘rta tomirda botiq. Stilopodiy qisqa-konussimon, ko‘tarilgan chetlarli; ustuncha shoxilar 1.5 mm atrofida uzunlikda, qayrilgan. Mevalar sariq, tuksiz, yassi, 13–15 mm uzunlikda, 6–8(10) mm kenglikda, shakli elliptik, ikkala uchlar o‘tkir. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ipsimon, bo‘rtib turuvchi, chetki tor-qanotsimon, ularning asosiy to‘qima patsimon parenxima ingichka-devor hujayralardan hosil qilingan. Gipendokarp ingichka, uzluksiz. Sekretor kanalchalar ancha yirik, egatlarda 3–5da; komissural tomonda 8–10da. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial, slightly hairy monocarps about 1 m tall. Roots vertical, thickened; caudices entire, covered with fibrous remains of dead leaves. Stems solitary, from middle or higher branching in panicle; branches and partly leaves to ripening of plant coloured in violet flower. Leaves pale-green, not soon withering, along rachis and petiolules scabrous-hairy; leaf blade 16–27 cm long, 13–22 cm wide, in outline rhombic, 4–5-кратно pinnatisect; primary segments on petiolules 4–5 cm long; terminal segments oval, 2 cm long, incised-sharp-toothed, at the base decurrent. Umbels different: terminal almost sessile, 8–9(13)-ray, up to 12 cm in diameter, lateral along 1–5 on long stalks; and other fruit-bearing; involucre absent; umbellules 15-flowered, to ripening with thickened node; involucels from several papery deciduous leaflets. Calyx with persisting triangular teeth. Petals yellow, 1 mm long, oval-lanceolate, narrowed to summit and recurved inward, along middle vein concave. Stylopodium short-conical, with raised margins; style branches about 1.5 mm long, reflexed. Fruits yellow, glabrous, flat, 13–15 mm long, 6–8(10) mm wide, in outline elliptic, with both ends acute. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib filiform, prominent, marginal narrow-wing-like, their main tissue formed pinnate parenchyma from thinly-wall cells. Hypendocarp thin, continuous. Secretory canals rather large, in grooves along 3–5; on commissural side along 8–10. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние, слегка опушенные монокарпики около 1 м выс. Корни вертикальные, утолщенные; каудексы цельные, покрытые мочаловидными остатками отмерших листьев. Стебли одиночные, от середины или выше ветвящиеся в метелку; ветви и отчасти листья к созреванию растения окрашены в фиолетовый цвет. Листья бледно-зеленые, нескоро увядающие, по рахису и черешочкам шероховато-волосистые; листовые пластинки 16–27 см дл., 13–22 см шир., в очертании ромбические, 4–5-кратно перисторассеченные; первичные сегменты на черешочках 4 –5 см дл.; конечные сегменты овальные, 2 см дл., надрезанно-острозубчатые, в основании низбегающие. Зонтики разные: конечные почти сидячие, 8–9(13)-лучевые, до 12 см в диам., боковые по 1–5 на длинных ножках; те и другие плодоносящие; обертки отсутствуют; зонтички 15-цветковые, к созреванию с утолщенным узлом; оберточки из нескольких бумагообразных опадающих листочков. Чашечки с остающимися треугольными зубцами. Лепестки желтые, 1 мм дл., овально-ланцетные, суженные к вершине и загнутые внутрь, по средней жилке вогнутые. Подстолбия короткоконические, с приподнятыми краями; стилодии около 1.5 мм дл., отогнутые. Плоды желтые, голые, плоские, 13–15 мм дл., 6–8(10) мм шир., в очертании эллиптические, с обоих концов острые. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра нитевидные, выдающиеся, краевые узкокрыловидные, их основная ткань образована пористой паренхимой из тонкостенных клеток. Гипэндокарп тонкий, сплошной. Секреторные канальцы довольно крупные, в ложбинках по 3–5; на комиссуральной стороне по 8–10. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)