O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula prangifoliaKorovin

Shashirbarg kovrak · Ферула прангосолистная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Shashirbarg kovrak
Ruscha nomi · Russian name
Ферула прангосолистная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Ill. Monogr. Ferula : 53 (1947)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 298-bet (vol. 7, p. 298)
Yashash joylari · Habitat
Toshloq, shag‘alli yonbag‘irlar
Stony, gravelly slopes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar
Mid-mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may–iyun, mevalashi iyul–avgust
Flowering May–Jun, fruiting Jul–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Tyan-Shan (Mashat tog‘lari, Qarjontov, Ugom tizmasi, Pskom tizmasi, Chotqol tizmasi, Qurama tizmasi)
Tian Shan (Mashat mountains, Karzhantau, Ugam range, Pskem range, Chatkal range, Kurama range)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 1–1.7 m balandlikda, tuksiz yoki ozgina g‘adir-budir. Poyalar 13–20 mm diametrda asosida, zich, bo‘g‘imlarda ozgina shishgan, yuqorida ro‘vaksimon shoxlanuvchi; pastki shoxlar navbatma-navbat, yuqorigi bir nechtada halqalarda to‘plangan. Barglar yaltiroq, tez quritishda qoraya boruvchi; ildiz oldi barg bandilarda; barg plastinka 28–35 cm uzunlikda, 20–30 cm kenglikda, shakli uchburchak-oval, ancha zich, ko‘p marta patsimon kesilgan, qo‘shimcha bazal segmentlarli; uchki bo‘laklar 7–10 mm uzunlikda, ipsimon, to‘g‘ri, yoyilgan, o‘tkir, chetida o‘ralgan; poya kichraygan plastinkalarli; barg qini oval-nashtarsimon, charmsimon, qayrilgan poyadan. Soyabonlar turli: markaziy bandsiz yoki qisqa bandlarda, 3–10(15) nurli, 12 cm diametrda, nurlar 3–4 cm uzunlikda, ingichka, deyarli teng; yon soyabonlar 3da uzun bandlarda; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 1.5 cm atrofida diametrda. Gul bandilar 4–7 mm uzunlikda, biroz qalinlashgan, ozgina siyrak joylashgan. Kosacha tishlari mayda. Gulbarglar sariq, 1.5 mm uzunlikda, oval, uchida o‘tkirlashgan, qayrilgan ichkariga. Stilopodiy бокаловидные; ustuncha shoxilar cho‘zilgan, 1–9 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar 12–17 mm uzunlikda, 7–9 mm kenglikda, yassi, tuksiz, qoplangan burmali кутикулой, shakli elliptik. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Mezokarp ingichka-devor hujayralarning 5–7 qatlamlaridan; gipendokarp 2–3 qatlamlardan kuchli yog‘ochlashgan hujayralar. Orqa qirra kilsimon, chetki tor-qanotsimon, 3 o‘tkazuvchi dastalarli. Egatlar bo‘ylama валикамиli. Sekretor kanalchalar egatlarda 3da (yirik va mayda), komissural tomonda 6–8da. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial polycarpic plants 1–1.7 m tall, glabrous or a little scabrous. Stems 13–20 mm in diameter at the base, dense, in nodes a little inflated, at the top paniculate branching; lower branches alternate, upper gathered along several in whorls. Leaves glossy, often at drying blackening; basal on petioles; leaf blade 28–35 cm long, 20–30 cm wide, in outline triangular-oval, rather dense, repeatedly pinnatisect, with additional basal segments; terminal lobes 7–10 mm long, filiform, straight, spreading, acute, along the margin rolled; cauline with reduced blades; sheath oval-lanceolate, leathery, reflexed from stem. Umbels different: central sessile or on short stalks, 3–10(15)-ray, 12 cm in diameter, rays 3–4 cm long, thin, almost equal; lateral umbels along 3 on long stalks; involucre absent; umbellules about 1.5 cm in diameter. Pedicels 4–7 mm long, slightly thickened, a little spaced. Calyx teeth small. Petals yellow, 1.5 mm long, oval, at the apex acute, recurved inward. Stylopodium бокаловидные; style branches elongated, 1–9 mm long, reflexed. Fruits 12–17 mm long, 7–9 mm wide, flat, glabrous, covered plicate кутикулой, in outline elliptic. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Mesocarp from 5–7 layers of thinly-wall cells; hypendocarp from 2–3 layers strongly lignified cells. Dorsal rib keel-like, marginal narrow-wing-like, with 3 conducting fascicles. Grooves with longitudinal валиками. Secretory canals in grooves along 3 (large and small), on commissural side along 6–8. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние поликарпики 1–1.7 м выс., голые или немного шероховатые. Стебли 13–20 мм в диам. при основании, плотные, в узлах немного вздутые, вверху метельчато ветвящиеся; нижние ветви очередные, верхние собраны по нескольку в мутовки. Листья лоснящиеся, часто при сушке чернеющие; прикорневые на черешках; листовые пластинки 28–35 см дл., 20–30 см шир., в очертании треугольно-овальные, довольно плотные, многократно перисторассеченные, с дополнительными базальными сегментами; конечные доли 7–10 мм дл., нитевидные, прямые, растопыренные, острые, по краю свернутые; стеблевые с уменьшенными пластинками; влагалища овально-ланцетные, кожистые, отогнутые от стебля. Зонтики разные: центральные сидячие или на коротких ножках, 3–10(15)-лучевые, 12 см в диам., лучи 3–4 см дл., тонкие, почти равные; боковые зонтики по 3 на длинных ножках; обертки отсутствуют; зонтички около 1.5 см в диам. Цветоножки 4–7 мм дл., слегка утолщенные, немного расставленные. Зубцы чашечки мелкие. Лепестки желтые, 1.5 мм дл., овальные, на верхушке заостренные, загнутые внутрь. Подстолбия бокаловидные; стилодии удлиненные, 1–9 мм дл., отогнутые. Плоды 12–17 мм дл., 7–9 мм шир., плоские, голые, покрытые складчатой кутикулой, в очертании эллиптические. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Мезокарп из 5–7 слоев тонкостенных клеток; гипэндокарп из 2–3 слоев сильно лигнифицированных клеток. Спинные ребра килевидные, краевые узкокрыловидные, с 3 проводящими пучками. Ложбинки с продольными валиками. Секреторные канальцы в ложбинках по 3 (крупные и мелкие), на комиссуральной стороне по 6–8. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)