O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula syreitschikowiiKoso-Pol.

Sireyshikov kovragi · Ферула Сырейщикова

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Sireyshikov kovragi
Ruscha nomi · Russian name
Ферула Сырейщикова
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Bot. Mater. Gerb. Glavn. Bot. Sada R.S.F.S.R. 3: 71 (1922)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 304-bet (vol. 7, p. 304)
Yashash joylari · Habitat
Gilli, shag‘alli, sho‘rxokli cho‘llar, tuzli loyning yuzaga chiqishi, shag‘alli yonbag‘irlar, prolyuvial tog‘ etagilar
Clayey, gravelly, saline deserts, outcrop of salt-bearing clay, gravelly slopes, proluvial piedmont aprons
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
Tekislik, tog‘ oldi
Plain, foothills
Fenologiya · Phenology
Gullashi may, mevalashi iyun–iyul
Flowering May, fruiting Jun–Jul
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Zaysan havzasi, Turg‘ay botiqi, Qozog‘iston past tepaliklari, Balxashbo‘yi cho‘llari, Alakol botiqi, Chu daryosining quyi oqimi va Sarisuv, Betpaqdala, daryoning vodiyi yoki, Sirdari daryosining vodiyi, Predkaratau tog‘ oldi tekislik, Qizilqum, Tarbag‘atoy, Jung‘or Olatov, Tyan-Shan (Chu-Ili tog‘lari, Zailiy Olatov, Ketmontov, Qoratog‘)
Zaisan basin, Turgai depression, Kazakhstan small hills, Balkhash deserts, Alakol depression, lower reaches of river Chu and Sarysu, Betpakdala, valley of river or, valley of river Syrdari, Predkaratau foothill plain, Kyzylkum, Tarbagatai, Dzungarian Alatau, Tian Shan (Chu-Ili mountains, Trans-Ili Alatau, Ketmentau, Karatau)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik tukli monokarplar 15–45 cm balandlikda. Ildizlar silindrsimon; kaudekslar butun, o‘ralgan tolasimon qurigan barglarning tuklari. Poyalar yakka, ingichka, 2–4 mm diametrda asosida, zich, egri, zich tukli, o‘rtadan yoki balandroq shoxlanuvchi qalqonsimon ro‘vakda; shoxlar navbatma-navbat. Barglar erta so‘liydigan, ikkala tomon tukli; ildiz oldi to‘g‘ri barg qinilarda joylashgan; barg plastinka 5–8 cm uzunlikda, 3–5 cm kenglikda, shakli romb shaklli, ikki marta-uch marta patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar qisqa bandchalar 1 cm gacha uzunlikda; uchki bo‘laklar deyarli tuxumsimon, 2 cm gacha uzunlikda, patsimon kesilgan, mayda tuxumsimon burchakli-tishli bo‘laklarli; poya deyarli plastinkalarsiz, yuqorigi представлены faqat o‘tsimon nashtarsimon barg qinilar. Soyabonlar turli: markaziy 8–12(20) nurli, 4–6 cm diametrda, nurlar 3–4.5 cm uzunlikda, deyarli teng, qalinlashgan; yon qarama-qarshi; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 2–2.5 cm diametrda, 12–25 gulli, kichik o‘ramlarli 10 nashtarsimon o‘tsimon zich-uzun tukli bargchalardan; gul bandilar 4–5 mm uzunlikda, biroz qalinlashgan, ozgina teng emas. Kosacha tishlari uchburchak-nashtarsimon. Gulbarglar oqish-sariq, teskari tuxumsimon, uchida qayrilgan ichkariga, tashqarida tukli, pastga qayrilgan, 1–1.2 mm uzunlikda. Stilopodiy yopishgan-konussimon, ko‘tarilgan chetli; ustuncha shoxilar 1–1.2 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar tuksiz, yassi, elliptik, 6–7.5 mm uzunlikda, 4–5 mm kenglikda. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ipsimon, chetki tor-qanotsimon. Перикарп ingichka; gipendokarp 1–2 qatorli, волокновидных hujayralardan. Sekretor kanalchalar yaxshi sezilarli, egatlarda yakka, keng, komissural tomonda 2, torda; chetki qirralarda odatda 1–2 экстрафасцикулярных kanalcha. Endosperm komissural tomonlarli yassi. 2 n = 22.
Perennial hairy monocarps 15–45 cm tall. Roots cylindrical; caudices entire, enveloped fibrous hairs of dead leaves. Stems solitary, thin, 2–4 mm in diameter at the base, dense, curved, densely hairy, from middle or higher branching in corymbose panicle; branches alternate. Leaves early withering, with both side hairy; basal arranged straight on sheaths; leaf blade 5–8 cm long, 3–5 cm wide, in outline rhombic, twice-three times pinnatisect; primary segments on short petiolules up to 1 cm long; terminal lobes almost ovate, up to 2 cm long, pinnately incised, with small ovate angular-toothed lobes; cauline almost without blades, upper представлены only herbaceous lanceolate sheaths. Umbels different: central 8–12(20)-ray, 4–6 cm in diameter, rays 3–4.5 cm long, almost equal, thickened; lateral opposite; involucre absent; umbellules 2–2.5 cm in diameter, 12–25-flowered, with involucels from 10 lanceolate herbaceous densely-hairy leaflets; pedicels 4–5 mm long, slightly thickened, a little unequal. Calyx teeth triangular-lanceolate. Petals pale-yellow, obovate, at the apex recurved inward, outside hairy, downward reflexed, 1–1.2 mm long. Stylopodium appressed-conical, with raised margin; style branches 1–1.2 mm long, reflexed. Fruits glabrous, flat, elliptic, 6–7.5 mm long, 4–5 mm wide. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib filiform, marginal narrow-wing-like. Перикарп thin; hypendocarp 1–2-ranked, from волокновидных cells. Secretory canals well conspicuous, in grooves solitary, broad, on commissural side along 2, narrow; in marginal ribs usually 1–2 экстрафасцикулярных canal. Endosperm with commissural sides flat. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние опушенные монокарпики 15–45 см выс. Корни цилиндрические; каудексы цельные, окутанные мочаловидными волокнами отмерших листьев. Стебли одиночные, тонкие, 2–4 мм в диам. при основании, плотные, искривленные, густо опушенные, от середины или выше ветвящиеся в щитковидную метелку; ветви очередные. Листья рано увядающие, с обеих сторон опушенные; прикорневые расположены прямо на влагалищах; листовые пластинки 5–8 см дл., 3–5 см шир., в очертании ромбические, дважды-трижды перисторассеченные; первичные сегменты на коротких черешочках до 1 см дл.; конечные доли почти яйцевидные, до 2 см дл., перистонадрезанные, с мелкими яйцевидными угловато-зубчатыми лопастями; стеблевые почти без пластинок, верхние представлены лишь травянистыми ланцетовидными влагалищами. Зонтики разные: центральные 8–12(20)-лучевые, 4–6 см в диам., лучи 3–4.5 см дл., почти равные, утолщенные; боковые супротивные; обертки отсутствуют; зонтички 2–2.5 см в диам., 12–25-цветковые, с оберточками из 10 ланцетовидных травянистых густоволосистых листочков; цветоножки 4–5 мм дл., слегка утолщенные, немного неравные. Зубцы чашечки треугольно-ланцетовидные. Лепестки бледно-желтые, обратнояйцевидные, на верхушке загнутые внутрь, снаружи опушенные, вниз отогнутые, 1–1.2 мм дл. Подстолбия прижато-конические, с приподнятым краем; стилодии 1–1.2 мм дл., отогнутые. Плоды голые, плоские, эллиптические, 6–7.5 мм дл., 4–5 мм шир. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра нитевидные, краевые узкокрыловидные. Перикарп тонкий; гипэндокарп 1–2-рядный, из волокновидных клеток. Секреторные канальцы хорошо заметные, в ложбинках одиночные, широкие, на комиссуральной стороне по 2, узких; в краевых ребрах обычно 1–2 экстрафасцикулярных канальца. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)