O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula transiliensis(Regel & Herder) Pimenov

Iliorti kovrak · Ферула заилийская

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Iliorti kovrak
Ruscha nomi · Russian name
Ферула заилийская
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), polikarpik (polycarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
dorivor (medicinal), efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
—
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Sinonimlar · Synonyms
Peucedanum transiliense; Talassia transiliensis
Birinchi chop etilgan · First published
Sosud. Rast. SSSR : 21 (1981)
bazionim · basionym: Peucedanum transiliense Regel & Herder, Bull. Soc. Imp. Naturalistes Moscou 39(II): 78 (1866)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Qozog‘iston · Kazakhstan, Qirg‘iziston · Kyrgyzstan, Tojikiston · Tajikistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 302-bet (vol. 7, p. 302)
Yashash joylari · Habitat
Ko‘chkilar, toshloq, shag‘alli yonbag‘irlar, qoyalar, konuslar yotqiziqlar, shag‘allar, quruq o‘zan, xilma-xil rangli jinslarning yer yuziga chiqqan joylari, tog‘li kserofitlarning jamoasi, archazorlar, qo‘ng‘irbosh-ko‘vil cho‘llar, baland tog‘li shuvoqzorlar
Screes, stony, gravelly slopes, rocks, cones of outwash, pebble beds, dry watercourse bed, outcrops of variegated rocks, community of upland xerophytes, juniper woodlands, fescue-feather-grass steppes, high-mountain wormwood steppes
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi iyun–iyul, mevalashi iyul–avgust
Flowering Jun–Jul, fruiting Jul–Aug
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Jung‘or Olatov (Kopala atroflari), Tyan-Shan (Zailiy Olatov, Ketmontov, Olatov Kungeyi, Qirg‘iz Olatov, markaz. Tyan-Shan, tizma Farg‘ona, Chotqol, Uzun-axmat, Qurama, Talas -g‘arbiy uch), Pomir-Oloy (tizma Oloy, Zaolay, Turkiston: sharqiy qism, Pyotr I)
Dzungarian Alatau (environs Kopala), Tian Shan (Trans-Ili Alatau, Ketmentau, Kungey Alatau, Kyrgyz Alatau, centre. Tian Shan, range Fergana, Chatkal, Uzun-akhmat, Kurama, Talas -western tip), Pamir-Alai (range Alai, Trans-Alai, Turkestan: eastern part, Peter the Great)
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik polikarpik o‘simliklar 40–70 cm balandlikda. Ildizlar o‘q, qalinlashgan; kaudekslar shoxlanuvchi, qisqa shoxlarli, tuklarli va мумифицированными qurigan ildiz oldi barglarning barg bandilarining qoldiqlari. Poyalar ko‘p sonli, ingichka, asosida 2–6 mm diametrda, zich, kesimda yumaloq, silliq, kabi va barglar, ko‘kimtir, yuqori qismida ozgina shoxlanuvchi. Ildiz oldi barglar zangori-yashil, bir nechtada rozetkada to‘plangan, bandli; barg bandilar yumaloq, bo‘g‘imli; barg plastinka 4–25 cm uzunlikda, 2–16 cm kenglikda, shakli keng-romb shaklli, uch marta-to‘rt marta patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar bandchalar 1–1.5 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar 3–10 mm uzunlikda, yo‘g‘onroq, butun, ba’zan bo‘lakli; poya kichraygan plastinkalarli, nashtarsimonli, biroz shishgan barg qinilar; yuqorigi reduksiyalangan barg qinigacha. Soyabonlar faqat markaziy, 12–16 cm diametrda, 10–18 nurli; nurlar 3–9 cm uzunlikda, teng emas, yoyilgan; o‘ramlar yo‘q; kichik soyabonlar 1.5–2 cm diametrda, 20–30 gulli; kichik o‘ramlar yo‘q. Gul bandilar 5–10 mm uzunlikda, ingichka, teng emas. Kosacha tishlari kichik, uchburchak. Gulbarglar tuksiz, sariq, 1 mm atrofida uzunlikda, uchida biroz kengaygan va chetida to‘lqinsimon. Stilopodiy yassilangan, ko‘tarilgan chetli; ustuncha shoxilar 0.5–0.7 mm uzunlikda, qayrilgan mericarplarning orqa tomonida. Mevalar yassi, 6–7 mm uzunlikda, 4–5 mm kenglikda, oval, tuksiz, ko‘kimtir. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ipsimon, biroz chiqib turuvchi, chetki tor-qanotsimon. Gipendokarp 2 (kamdan-kam 3) -qatorli, tipik tolali hujayralardan. Mexanik chetki qirralarning massivi sklerenximali, u botgan 2 o‘tkazuvchi dastada har bir qirra. Sekretor kanalchalar ancha yirik, egatlarda yakka, komissural tomonda 2da. Endosperm komissural tomonlarli yassi.
Perennial polycarpic plants 40–70 cm tall. Roots tap, thickened; caudices branching, with short branches, covered with hairs and мумифицированными remains of petioles of dead basal leaves. Stems numerous, thin, at the base 2–6 mm in diameter, dense, in section rounded, smooth, as and leaves, glaucous, in the upper part a little branching. Basal leaves light blueish-green, gathered along several in rosette, petiolate; petioles rounded, with articulation; leaf blade 4–25 cm long, 2–16 cm wide, in outline broad-rhombic, three times-four times pinnatisect; primary segments on petiolules 1–1.5 cm long; terminal lobes 3–10 mm long, thickish, entire, sometimes lobed; cauline with reduced blades, with lanceolate, slightly inflated sheaths; upper reduced up to sheath. Umbels only central, 12–16 cm in diameter, 10–18-ray; rays 3–9 cm long, unequal, spreading; involucres absent; umbellules 1.5–2 cm in diameter, 20–30-flowered; involucels absent. Pedicels 5–10 mm long, thin, unequal. Calyx teeth small, triangular. Petals glabrous, yellow, about 1 mm long, at the apex slightly broadened and along the margin wavy. Stylopodium flattened, with raised margin; style branches 0.5–0.7 mm long, reflexed on dorsal side of mericarps. Fruits flat, 6–7 mm long, 4–5 mm wide, oval, glabrous, glaucescent. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib filiform, slightly protruding, marginal narrow-wing-like. Hypendocarp 2 (more rarely 3) -ranked, from typical fibrous cells. Mechanical massif of marginal ribs sclerenchymatous, in it immersed along 2 conducting fascicle in each rib. Secretory canals rather large, in grooves solitary, on commissural side along 2. Endosperm with commissural sides flat.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние поликарпики 40–70 см выс. Корни стержневые, утолщенные; каудексы ветвящиеся, с короткими ветвями, покрытые волокнами и мумифицированными остатками черешков отмерших прикорневых листьев. Стебли многочисленные, тонкие, при основании 2–6 мм в диам., плотные, в сечении округлые, гладкие, как и листья, сизые, в верхней части немного ветвящиеся. Прикорневые листья голубовато-зеленые, собраны по нескольку в розетку, черешковые; черешки округлые, с сочленением; листовые пластинки 4–25 см дл., 2–16 см шир., в очертании широкоромбические, трижды-четырежды перисторассеченные; первичные сегменты на черешочках 1–1.5 см дл.; конечные доли 3–10 мм дл., толстоватые, цельные, иногда лопастные; стеблевые с уменьшенными пластинками, с ланцетными, слегка вздутыми влагалищами; верхние редуцированы до влагалищ. Зонтики только центральные, 12–16 см в диам., 10–18-лучевые; лучи 3–9 см дл., неравные, растопыренные; оберток нет; зонтички 1.5–2 см в диам., 20–30-цветковые; оберточек нет. Цветоножки 5–10 мм дл., тонкие, неравные. Зубцы чашечки маленькие, треугольные. Лепестки голые, желтые, около 1 мм дл., на верхушке слегка расширенные и по краю волнистые. Подстолбия уплощенные, с приподнятым краем; стилодии 0.5–0.7 мм дл., отогнутые на спинную сторону мерикарпиев. Плоды плоские, 6–7 мм дл., 4–5 мм шир., овальные, голые, сизоватые. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра нитевидные, слегка выступающие, краевые узкокрыловидные. Гипэндокарп 2 (реже 3)- рядный, из типичных волокнистых клеток. Механический массив краевых ребер склеренхимный, в него погружены по 2 проводящих пучка в каждом ребре. Секреторные канальцы довольно крупные, в ложбинках одиночные, на комиссуральной стороне по 2. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)