O‘zbekiston florasining hayot daraxtiTree of Life of Uzbekistan · O‘zR FA Botanika instituti

Ferula tuberiferaKorovin

Tuganakli kovrak · Ферула клубненосная

Interaktiv daraxtda ochish · Open in the interactive tree →
O‘zbekiston florasining hayot daraxti · Tree of Life of Uzbekistan
Oila · Family
Apiaceae
Tartib · Order
Apiales
Turkum · Genus
Ferula
O‘zbekcha nomi · Uzbek name
Tuganakli kovrak
Ruscha nomi · Russian name
Ферула клубненосная
Kelib chiqishi · Origin
Mahalliy · Native
Endemizm · Endemism
Yo‘q · No
Hayotiy shakli · Life form
ko‘p yillik o‘t (perennial herb), monokarpik (monocarpic)
Xo‘jalik ahamiyati · Economic significance
efir moyli (essential-oil), asal beruvchi (melliferous)
O‘zbekiston Qizil kitobi (2026) · Red Book of Uzbekistan
EN Yo‘qolib ketish xavfi ostida · Endangered
IUCN Qizil ro‘yxati · IUCN Red List (global)
NE Baholanmagan · Not Evaluated
Birinchi chop etilgan · First published
Ill. Monogr. Ferula : 43 (1947)
Markaziy Osiyoda · In Central Asia
O‘zbekiston · Uzbekistan, Tojikiston · Tajikistan, Turkmaniston · Turkmenistan
Aniqlash manbasi · Identification source
Определитель растений Средней Азии · 7-tom, 287-bet (vol. 7, p. 287)
Yashash joylari · Habitat
Mayda tuproqli, shag‘alli, toshloq yonbag‘irlar, qizil qumtoshlar, archazorlar, har xil o‘tli-ko‘vil jamoa
Fine-earth, gravelly, stony slopes, red sandstones, juniper woodlands, mixed-herb-feather-grass community
Balandlik mintaqasi · Altitudinal belt
O‘rta tog‘lar, baland tog‘lar
Mid-mountains, high mountains
Fenologiya · Phenology
Gullashi may, mevalashi iyun
Flowering May, fruiting Jun
O‘rta Osiyoda tarqalishi · Distribution in Central Asia
Pomir-Oloy (Kuhitang tizmasi, Hisor: Talli dovoni, Chulbair tog‘lari)
Pamir-Alai (range Kugitang, Hissar: pass Tally, mountains Chulbair)
O‘zbekistonda tarqalishi · Distribution in Uzbekistan
Janubi-g‘arbiy Hisor tizmasining tarmoqlari, Kuhitang, Boysun tog‘lari
Southwestern spurs of Hissar range, Kugitang, Baysun mountains
Manba · Source
«Флора Узбекистана» jadvali (ekologiya, mintaqa, tarqalish); fenologiya — «Флора Узбекистана» (1–6-jildlar) va «Определитель растений Средней Азии». Ruscha matndan avtomatik tarjima: hech bir so‘z tushirilmagan, lug‘atda yo‘q so‘zlar ruscha qolgan. Table “Flora of Uzbekistan” (ecology, belts, distribution); phenology from the Flora of Uzbekistan (vols 1–6) and the Opredelitel rasteniy Srednei Azii. Machine-translated from Russian: no word is dropped, words the glossary does not know stay in Russian.
Morfologik tavsif · Morphological description
Ko‘p yillik, biroz tukli monokarplar 50–80 cm balandlikda. Ildizlar asosan yon, qisqa ответвлениямиli, каждое tuganaksimon qalinlashishli; kaudekslar butun, qurigan barglarning kam sonli tolasimon qoldiqlarili. Poyalar yakka, 7–11 mm diametrda asosida, oqish-yashil, zich, tuksiz, bo‘g‘imlarda shishgan, o‘rtadan shoxlanuvchi; pastki shoxlar navbatma-navbat, yuqorigi halqali. Ildiz oldi barglar qisqa barg bandilarda; barg plastinka 8–15 mm uzunlikda, 3–6 cm kenglikda, shakli romb shaklli yoki tuxumsimon-nashtarsimon, uch marta patsimon kesilgan; birlamchi segmentlar deyarli bandsiz; uchki bo‘laklar teskari tuxumsimon, asosida pastga tushuvchi, patsimon-kesikli-o‘tkir tishli, yuqoridan tuksiz, pastdan tomirlari bo‘ylab va chetlar kam tukli, 1.5–2 cm uzunlikda; uchki bo‘laklar sezilarli yanada yirik; poya kichraygan plastinkalarli, cho‘ziq yassi qog‘ozsimon barg qinilarli. Soyabonlar turli: markaziy deyarli bandsiz, 7–13 nurli, 5–8 cm atrofida kenglikda, nurlar 2.5–3 cm uzunlikda, bir necha teng emas, biroz qalinlashgan va ozgina siyrak joylashgan; yon soyabonlar birgalikda 2–3 yoki yaqinlashganda to‘plangan; o‘ram yo‘q; kichik soyabonlar 13 mm atrofida diametrda, 10–15 gulli; gul bandilar 5–7 mm uzunlikda, ozgina teng emas; kichik o‘ramlar yo‘q. Kosacha tishlarsiz. Gulbarglar 1.5 mm uzunlikda, tuksiz, sariq, cho‘ziq-oval, o‘ralgan. Stilopodiy yopishgan-konussimon, ko‘tarilgan bo‘lakli chetli; ustuncha shoxilar 1.5 mm uzunlikda, qayrilgan. Mevalar tuksiz, yassi, cho‘ziq, oqish-sariq, 14 mm uzunlikda, 7 mm kenglikda. Karpoforlar asosgacha ikki bo‘lakka bo‘lingan; komissura keng. Orqa qirra ingichka, ipsimon, chetki tor-qanotsimon. Chetki qirraning massivi паренхиматический. Ekzokarpning hujayralari va mezokarp каплевидными включениями смолыli. Sekretor kanalchalar egatlarda 5–7, izodiametrikda (целомda 10–12da), komissural tomonda shuningdek 10–12da. Endosperm komissural tomonlarli yassi. 2 n = 22.
Perennial, slightly hairy monocarps 50–80 cm tall. Roots mainly lateral, with short ответвлениями, каждое with tuberous thickening; caudices entire, covered with few fibrous remains of dead leaves. Stems solitary, 7–11 mm in diameter at the base, pale-green, dense, glabrous, in nodes inflated, from middle branching; lower branches alternate, upper whorled. Basal leaves on short petioles; leaf blade 8–15 mm long, 3–6 cm wide, in outline rhombic or ovate-lanceolate, three times pinnatisect; primary segments almost sessile; terminal lobes obovate, at the base decurrent, pinnate-incised-sharp-toothed, above glabrous, below along the veins and margins rarely hairy, 1.5–2 cm long; terminal lobes considerably more large; cauline with reduced blades, with oblong flat papery sheaths. Umbels different: central almost sessile, 7–13-ray, about 5–8 cm wide, rays 2.5–3 cm long, several unequal, slightly thickened and a little spaced; lateral umbels gathered together along 2–3 or approximate; involucre absent; umbellules about 13 mm in diameter, 10–15-flowered; pedicels 5–7 mm long, a little unequal; involucels absent. Calyx without teeth. Petals 1.5 mm long, glabrous, yellow, oblong-oval, rolled. Stylopodium appressed-conical, with raised lobed margin; style branches 1.5 mm long, reflexed. Fruits glabrous, flat, oblong, pale-yellow, 14 mm long, 7 mm wide. Carpophores up to base bipartite; commissure broad. Dorsal rib thin, filiform, marginal narrow-wing-like. Massif of marginal rib паренхиматический. Cells of exocarp and mesocarp with каплевидными включениями смолы. Secretory canals in grooves along 5–7, isodiametric (in целом along 10–12), on commissural side also along 10–12. Endosperm with commissural sides flat. 2 n = 22.
Asl matn (ruscha) · Russian originalМноголетние, слегка опушенные монокарпики 50–80 см выс. Корни в основном боковые, с короткими ответвлениями, каждое с клубневидным утолщением; каудексы цельные, покрытые немногочисленными мочаловидными остатками отмерших листьев. Стебли одиночные, 7–11 мм в диам. при основании, бледно-зеленые, плотные, голые, в узлах вздутые, от середины ветвящиеся; нижние ветви очередные, верхние мутовчатые. Прикорневые листья на коротких черешках; листовые пластинки 8–15 мм дл., 3–6 см шир., в очертании ромбические или яйцевидно-ланцетные, трижды перисторассеченные; первичные сегменты почти сидячие; конечные доли обратнояйцевидные, в основании низбегающие, перисто-надрезанно-острозубчатые, сверху голые, снизу по жилкам и краям редко опушенные, 1.5–2 см дл.; верхушечные доли значительно более крупные; стеблевые с уменьшенными пластинками, с продолговатыми плоскими бумагообразными влагалищами. Зонтики разные: центральные почти сидячие, 7–13-лучевые, около 5–8 см шир., лучи 2.5–3 см дл., несколько неравные, слегка утолщенные и немного расставленные; боковые зонтики собраны вместе по 2–3 или сближены; обертки отсутствуют; зонтички около 13 мм в диам., 10–15-цветковые; цветоножки 5–7 мм дл., немного неравные; оберточки отсутствуют. Чашечки без зубцов. Лепестки 1.5 мм дл., голые, желтые, продолговато-овальные, свернутые. Подстолбия прижато-конические, с приподнятым лопастным краем; стилодии 1.5 мм дл., отогнутые. Плоды голые, плоские, продолговатые, бледно-желтые, 14 мм дл., 7 мм шир. Карпофоры до основания двураздельные; комиссура широкая. Спинные ребра тонкие, нитевидные, краевые узкокрыловидные. Массив краевого ребра паренхиматический. Клетки экзокарпа и мезокарпа с каплевидными включениями смолы. Секреторные канальцы в ложбинках по 5–7, изодиаметрические (в целом по 10–12), на комиссуральной стороне также по 10–12. Эндосперм с комиссуральной стороны плоский. 2n=22.

«Флора Узбекистана», 5-jild (Toshkent, 2017–2023). Lug‘at asosida avtomatik tarjima. Flora of Uzbekistan, vol. 5 (Tashkent, 2017–2023). Glossary-based machine translation.
Aniqlagich · Key
Turkum aniqlagichi (kitobdagi ruscha matn) · Genus key (Russian text of the book) →

Boshqa ma’lumot bazalari · Other databases

Ferula turkumining boshqa turlari · Other species of the genus (107)